*

Sử dụng chống sinc đúng cách dán khôn xiết hữu dụng vào quan tâm cùng điều trị các bệnh án lây nhiễm trùng. Tuy nhiên, nếu như không tuân hành đúng cách dán rất có thể tổn hại cho khung hình, gây nên tình trạng kháng thuốc phòng sinc tàng ẩn phần đông nguy cơ tiềm ẩn khổng lồ to đến bản thân và xóm hội về sau.

Bạn đang xem: Hướng dẫn sử dụng kháng sinh bộ y tế mới nhất


1. Lựa chọn kháng sinch với liều dùng

Lựa chọn thuốc kháng sinc phụ thuộc nhì yếu tố: người bệnh và vi khuẩn gây bệnh. Yếu tố liên quan tiền đến người bệnh cần coi xét bao gồm: lứa tuổi, tiền sử dị ứng thuốc, chức năng gan – thận, tình trạng suy giảm miễn dịch, mức độ nặng của bệnh, bệnh mắc kèm, cơ địa dị ứng… Nếu là phụ nữ: cần giữ ý đối tượng phụ nữ có tnhì, đang mang lại nhỏ bú để cân nhắc lợi ích/nguy cơ. Về vi khuẩn: loại vi khuẩn, độ nhạy cảm với kháng sinch của vi khuẩn. Cần cập nhật tình hình kháng kháng sinch để có lựa chọn phù hợp. Cần lưu giữ ý các biện pháp phối hợp để làm giảm mật độ vi khuẩn và tăng nồng độ kháng sinc tại ổ nhiễm khuẩn nlỗi làm sạch ổ mủ, dẫn lưu, loại bỏ tổ chức hoại tử… khi cần.Chính sách kê đơn kháng sinh nhằm giảm tỷ lệ phát sinch vi khuẩn kháng thuốc và có được tính tởm tế hợp lý trong điều trị. Với những kháng sinch mới, phổ rộng, sai bảo sẽ phải hạn chế cho những trường hợp có bằng chứng là các kháng sinch đang dùng đã bị kháng.Liều dùng của kháng sinch phụ thuộc nhiều yếu tố: tuổi người bệnh, cân nặng, chức năng gan – thận, mức độ nặng của bệnh. Do đặc điểm khác biệt về dược động học, liều lượng mang lại trẻ em, đặc biệt là trẻ sơ sinh và nhũ nhi có gợi ý riêng theo từng chuyên luận. Liều lượng vào các tài liệu khuyên bảo chỉ là hướng dẫn ban đầu. Không có liều chuẩn mang lại các trường hợp nhiễm khuẩn nặng. Kê đơn không đủ liều sẽ dẫn đến thất bại điều trị và tăng tỷ lệ vi khuẩn kháng thuốc. Ngược lại, với những kháng sinc có độc tính cao, phạm vi điều trị hẹp (ví dụ: các aminoglycosid, polypeptide), phải bảo đảm nồng độ thuốc trong máu theo khuyến cáo để kiêng độc tính, vì vậy, việc giám sát nồng độ thuốc vào máu nên đƣợc triển khai.

2. Sử dụng kháng sinh dự phòng

Kháng sinh dự phòng (KSDP) là việc sử dụng kháng sinch trmong khi xảy ra nhiễm khuẩn nhằm mục đích ngăn ngừa hiện tượng này.

Kháng sinch dự phòng nhằm giảm tần xuất nhiễm khuẩn tại vị trí hoặc cơ quan liêu được phẫu thuật, không dự phòng nhiễm khuẩn toàn thân hoặc vị trí cách xa nơi được phẫu thuật <10>.

a) Chỉ định sử dụng kháng sinch dự phòng (Phụ lục 2, 3):

Phẫu thuật được chia làm 4 loại: Phẫu thuật sạch, phẫu thuật sạch – nhiễm, phẫu thuật nhiễm và phẫu thuật bẩn (theo phụ lục…).Kháng sinc dự phòng được sai bảo mang lại khái quát các can thiệp phẫu thuật thuộc phẫu thuật sạch – nhiễm.Trong phẫu thuật sạch, liệu pháp kháng sinh dự phòng nên áp dụng với một số can thiệp ngoại khoa nặng, có thể hình họa hưởng tới sự sống còn và/hoặc chức năng sống (phẫu thuật chỉnh hình, phẫu thuật tim và mạch máu, phẫu thuật thần tởm, phẫu thuật nhãn khoa)Phẫu thuật nhiễm và phẫu thuật bẩn: kháng sinc đóng vai trò trị liệu. Kháng sinch dự phòng không ngăn ngừa nhiễm khuẩn mà ngăn ngừa nhiễm khuẩn đã xảy ra không phát triển.

b) Lựa chọn kháng sinch dự phòng:

Kháng sinch có phổ tác dụng phù hợp với các chủng vi khuẩn chính thường gây nhiễm khuẩn tại vết mổ cũng nhỏng tình trạng kháng thuốc tại địa phương, đặc biệt trong từng bệnh việnKháng sinch ít hoặc không gây tác dụng phụ tốt các phản ứng có hại, độc tính của thuốc càng ít càng tuyệt. Không sử dụng các kháng sinch có nguy cơ gây độc không dự đoán được và có mức độ gây độc nặng không phụ thuộc liều (VD: kháng sinc nhóm phenicol và sunfamid gây giảm bạch cầu miễn dịch dị ứng, hội chứng Lyell).Kháng sinch không tương tác với các thuốc dùng để gây mê (VD polymyxin, aminosid).Kháng sinch ít có khả năng chọn lọc vi khuẩn đề kháng kháng sinc và núm đổi hệ vi khuẩn thường trú.Khả năng khuếch tán của kháng sinc vào mô tế bào phải mang đến phép đạt nồng độ thuốc cao hơn nồng kháng khuẩn tối thiểu của vi khuẩn gây nhiễm.Liệu pháp kháng sinh dự phòng có bỏ ra phí hợp lý, thấp hơn bỏ ra phí kháng sinc trị liệu lâm sàng.

c) Liều kháng sinh dự phòng:

Liều phòng sinh dự phòng tương đương liều điều trị mạnh nhất của kháng sinch đó (Phụ lục 2).

d) Đường dùng thuốc

Đường tĩnh mạch: Thường được lựa chọn vì nkhô giòn đạt nồng độ thuốc trong máu và mô tế bào.Đường tiêm bắp: có thể sử dụng cơ mà không đảm bảo về tốc độ thu phục của thuốc và không ổn địnhĐường uống: Chỉ dùng Lúc chuẩn bị phẫu thuật trực tràng, đại tràngĐường tại chỗ: Hiệu quả nạm đổi theo từng loại phẫu thuật (trong phẫu thuật cầm cố khớp, sử dụng chất xi măng tẩm kháng sinh)

e) Thời gian dùng thuốc

Thời gian sử dụng kháng sinh dự phòng nên trong vòng 60 phút trcầu lúc tiến hành phẫu thuật và gần thời điểm rạch da.Cephalosporins tiêm tĩnh mạch trong 3 – 5 phút tức thì trước thủ thuật và đạt nồng độ cần thiết ở domain authority sau vài phút.Vancomycin và ciprofloxacin cần phải đƣợc dùng trcầu MỘT GIỜ và HOÀN THÀNH việc truyền trước khi khởi đầu rạch da.Clindamycin cần được truyền dứt trmong 10 – trăng tròn phút.Gentamicin cần được dùng 1 liều duy nhất 5 mg/kg để tối đa hóa sự thấm vào mô và giảm tđọc độc tính. Nếu người bệnh lọc máu hoặc ClCr Đối với phẫu thuật mổ rước tnhì, kháng sinch dự phòng có thể dùng trước Lúc rạch domain authority hoặc sau khoản thời gian kẹp dây rốn để giảm biến chứng nhiễm khuẩn ở mẹ.Bổ sung liều vào thời gian phẫu thuật:

Trong phẫu thuật tyên kéo dài hơn 4 giờ, cần bổ sung thêm một liều kháng sinch.

Trong trường hợp mất máu với thể tích trên 1500ml ở người lớn, và trên 25ml/kilogam ở trẻ em, nên bổ sung liều chống sinc dự trữ sau khi bổ sung dịch nỗ lực thế.

g) Lưu ý Khi sử dụng kháng sinch dự phòng:

– Không dùng kháng sinch để dự phòng cho các nhiễm khuẩn liên quan đến chăm sóc sau mổ và những nhiễm khuẩn xảy ra trong lúc mổ.

– Nguy cơ lúc sử dụng kháng sinch dự phòng:

+ Dị ứng thuốc.

+ Sốc phản vệ.

+ Tiêu chảy vị kháng sinh.

+ Nhiễm khuẩn vị vi khuẩn Clostridium difficile.

+ Vi khuẩn đề kháng kháng sinc.

+ Lây truyền vi khuẩn đa kháng.

3. Sử dụng phòng sinh chữa bệnh theo gớm nghiệm

– Điều trị kháng sinch theo khiếp nghiệm Lúc chưa có bằng chứng về vi khuẩn học do không có điều kiện nuôi cấy vi khuẩn (vì chưng không có Labo vi sinh, không thể mang được bệnh phẩm), hoặc Khi đã nuôi cấy mà không phát hiện được nhưng lại có bằng chứng lâm sàng rõ rệt về nhiễm khuẩn.

– Phác đồ sử dụng kháng sinh theo gớm nghiệm là lựa chọn kháng sinch có phổ hẹp nhất gần với nói chung các tác nhân gây bệnh hoặc với các vi khuẩn nguy hiểm có thể gặp vào từng loại nhiễm khuẩn.

– Kháng sinh phải có khả năng đến được vị trí nhiễm khuẩn với nồng độ hiệu quả tuy vậy không gây độc.

– Trmong Lúc bắt đầu điều trị, cố gắng mang mẫu bệnh phẩm để phân lập vi khuẩn trong những trường hợp có thể để điều chỉnh lại kháng sinch phù hợp hơn.

– Nên áp dụng mọi biện pháp phát hiện nhanh vi khuẩn khi có thể (Xem Chương II. Đại cương về vi khuẩn học) để có được cơ sở đúng đắn trong lựa chọn kháng sinh tức thì từ đầu.

– Nếu không có bằng chứng về vi khuẩn sau 48 giờ điều trị, cần đánh giá lại lâm sàng trcầu khi quyết định tiếp tục sử dụng kháng sinc.

– Cần thường xuyên cập nhật tình hình dịch tễ và độ nhạy cảm của vi khuẩn tại địa phương để lựa chọn được kháng sinc phù hợp.

4. Sử dụng phòng sinc Khi có dẫn chứng vi trùng học

– Nếu có bằng chứng rõ ràng về vi khuẩn và kết quả của kháng sinh đồ, kháng sinc được lựa chọn là kháng sinc có hiệu quả cao nhất với độc tính thấp nhất và có phổ tác dụng hẹp nhất gần với các tác nhân gây bệnh được phát hiện.

– Ưu tiên sử dụng kháng sinh đơn độc.

– Phối hợp kháng sinch chỉ nên thiết nếu:

+ Chứng minc có nhiễm đồng thời hầu hết vi khuẩn nên cần phối hợp mới đủ phổ tác dụng (đặc biệt những trường hợp nghi ngờ có vi khuẩn kỵ khí hoặc vi khuẩn nội bào).

+ Hoặc lúc gặp vi khuẩn kháng thuốc mạnh, cần phối hợp để tăng thêm tác dụng.

+ Hoặc lúc điều trị kéo dài, cần phối hợp để giảm nguy cơ kháng thuốc (ví dụ: điều trị lao, HIV…).

5. Lựa chọn đường mang thuốc

– Đường uống là đường dùng được ưu tiên vì tính tiện dụng, an toàn và giá thành rẻ. Cần giữ ý lựa chọn kháng sinch có sinc khả dụng cao và ít bị hình họa hưởng bởi thức ăn (Bảng I.8).

– Sinh khả dụng từ 50% trở lên là tuyệt, từ 80% trở lên được coi là hấp thu đường uống tương tự đường tiêm. Những trường hợp này chỉ nên dùng đường tiêm Lúc không thể uống được. Việc chọn kháng sinh mà khả năng hấp thu ít bị hình ảnh hưởng bởi thức ăn sẽ bảo đảm được sự tuân thủ điều trị của người bệnh hay hơn và khả năng điều trị thành công cao hơn.

– Đường tiêm chỉ được dùng trong những trường hợp sau:

+ Lúc khả năng thu phục qua đường tiêu hoá bị hình họa hưởng (do bệnh lý đường tiêu hoá, khó nuốt, nôn nhiều…).

+ Khi cần nồng độ kháng sinch trong máu cao, khó có được bằng đường uống: điều trị nhiễm khuẩn ở các tổ chức khó thấm thuốc (viêm màng não, màng trong trái tim, viêm xương khớp nặng…), nhiễm khuẩn trầm trọng và tiến triển nhanh khô.

Tuy nhiên, cần xem xét chuyển ngay quý phái đường uống khi có thể.

Bảng I.8. Sinc khả dụng của một số kháng sinc đường uống

*

6. Độ dài đợt điều trị phòng sinh

– Độ dài điều trị phụ thuộc vào tình trạng nhiễm khuẩn, vị trí nhiễm khuẩn và sức đề kháng của người bệnh. Các trường hợp nhiễm khuẩn nhẹ và trung bình thường đạt kết quả sau 7 – 10 ngày nhưng lại những trường hợp nhiễm khuẩn nặng, nhiễm khuẩn ở những tổ chức mà kháng sinch khó thâm nhập (màng tyên, màng não, xương-khớp…), bệnh lao… thì đợt điều trị kéo dài hơn nhiều. Tuy nhiên, một số bệnh nhiễm khuẩn chỉ cần một đợt ngắn như nhiễm khuẩn tiết niệu – sinch dục chưa biến chứng (sấp xỉ 3 ngày, thậm chí một liều duy nhất).

– Sự xuất hiện nhiều kháng sinc có thời gian bán thải kéo dài đã cho phép giảm được đáng kể số lần dùng thuốc trong đợt điều trị, làm thuận lợi hơn cho việc tuân thủ điều trị của người bệnh; ví dụ: dùng azithromycin chỉ nên một đợt 3 – 5 ngày, thậm chí một liều duy nhất.

– Không nên điều trị kéo dài để né kháng thuốc, tăng tỷ kệ xuất hiện tác dụng không mong muốn muốn và tăng bỏ ra phí điều trị.

7. Lưu ý chức năng không hề muốn với độc tính khi thực hiện dung dịch chống sinh

– Tất cả các kháng sinc đều có thể gây ra tác dụng không ao ước muốn (ADR), vì đó cần cân nhắc nguy cơ/ích lợi trcầu lúc quyết định kê đơn. Mặc dù đa số trường hợp ADR sẽ tự khỏi Lúc ngừng thuốc nhưng nhiều trường hợp hậu quả rất trầm trọng, ví dụ lúc gặp hội chứng Stevens – Johnson, Lyell… ADR nghiêm trọng có thể dẫn tới tử vong ngay lập tức là sốc phản vệ. Các loại phản ứng quá

mẫn thường liên quan đến tiền sử dùng kháng sinh ở người bệnh, vày đó phải knhị thác tiền sử dị ứng, tiền sử dùng thuốc ở người bệnh trmong lúc kê đơn và phải luôn sẵn sàng các phương tiện chống sốc Lúc sử dụng kháng sinh.

– Gan và thận là 2 cơ quan chính thải trừ thuốc, vì chưng đó sự suy giảm chức năng những cơ quan liêu này dẫn đến giảm khả năng thải trừ kháng sinc, kéo dài thời gian lƣu của thuốc trong cơ thể, làm tăng nồng độ dẫn đến tăng độc tính. Do đó phải thận trọng Lúc kê đơn kháng sinch mang lại người cao tuổi, người suy giảm chức năng gan – thận vì tỷ lệ gặp ADR và độc tính cao hơn ngƣời bình thường.

– Vị trí bài xuất chính chỉ nơi kháng sinh đi qua ở dạng còn hoạt tính. Từ Bảng I.9 cho thấy hai kháng sinh có thể ở cùng một nhóm dẫu vậy đặc tính dược động học không tương tự nhau. Đặc điểm này giúp mang đến việc lựa chọn kháng sinch theo cơ địa người bệnh.

– Cần hiệu chỉnh lại liều lượng và/hoặc sấp xỉ cách đưa thuốc theo chức năng gan – thận để tránh tăng nồng độ quá mức mang lại phép với những kháng sinch có độc tính cao trên gan và/hoặc thận.

– Với người bệnh người bệnh suy thận, phải đánh giá chức năng thận theo độ tkhô cứng thải creatinin và mức liều tương ứng sẽ được ghi ở mục “Liều dùng cho người bệnh suy thận”.

– Với người bệnh suy gan, không có thông số hiệu chỉnh nhỏng với người bệnh suy thận mà phải tuân theo khuyên bảo của nhà đem lại, thường là căn cứ vào mức độ suy gan theo phân loại Child-Pugh.

Xem thêm: Hinh Anh Bệnh Chân Tay Miệng Ở Trẻ Em, Hình Ảnh Bệnh Tay Chân Miệng Đặc Trưng

Bảng I.9. Cơ quan liêu bài xuất chính của một số kháng sinh

*

Những nội dung chính trong các nguyên tắc trên được tóm tắt thành nguyên tắc

*

Bảng I.10. Nguyên tắc MINDME trong sử dụng kháng sinh

KẾT LUẬN

Để điều trị thành công nhiễm khuẩn phụ thuộc nhiều yếu tố, bao gồm tình trạng bệnh lý, vị trí nhiễm khuẩn và sức đề kháng của người bệnh. Các kiến thức về phân loại kháng sinch, về PK/PD sẽ giúp mang đến việc lựa chọn kháng sinch và xác định lại chế độ liều tối ưu mang đến từng nhóm kháng sinc, là cơ sở để thực hiện các nguyên tắc sử dụng kháng sinh hợp lý. Đây cũng là những nội dung quan liêu trọng đối với mỗi thầy thuốc để bảo đảm hiệu quả – an toàn – gớm tế và giảm tỷ lệ kháng kháng sinc vào điều trị.